Сура 2 Ал-Бақара (Гов)

مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Достони (харҷҳои) касоне ки дороии худро дар роҳи (хушнудӣ ва тоати) Аллоҳ (дар ҷиҳоду ҳаҷ) харҷ мекунанд, монанди як дона аст, ки (кошта бишавад ва) ва ҳафт хӯша бирӯёнад, ки дар ҳар хӯшае сад дона аст (, ҳамчунин, савоби харҷҳои эшон то ҳафтсад маротиба биафзояд, ки як дона ҳафтсад шавад) ва Аллоҳ барои ҳар кӣ хоҳад, (вобаста ба ихлосу имонаш аз ин миқдор бештар) биафзояд. Ва Аллоҳ фарохидиҳандаи доно аст (ва медонад, ки садақаи кадомяк шоистаи афзун кардан аст).
2:261
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى ۙ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Онон ки дороии худро дар роҳи Аллоҳ харҷ мекунанд боз аз паи ончӣ харҷ кардаанд, миннат (намениҳанд) ва озор намекунанд [[Ҳар ки садақа ва ё кори накӯе намояд ва пас аз он миннат кунад ва ё озор диҳад садақа ва ё кори накӯяш барбод меравад. Миннат ин аст, ки накӯкор ба накӯдида бо накӯии худ эътидо кунад, монанди ин ки ба ӯ гӯяд, ман ба ту фалон чизро додам ва ёрмандиат кардам. Ва миннат аз гуноҳҳои бузург аст. Озор, бо гуфтор ва ё кирдор, ифтихор ва такаббур ва дастдарозӣ кардан бар касест, ки аз ту некӣ дида аст ва низ озор номусу шарафашро паст кардан ва хор намудан аст ва ё ба ӯ гуфтан, ки ман ба ту фалон чизро додам ва фалон корро кардам.]] , эшонро назди парвардигорашон музди (харҷи) эшон бошад ва бар эшон (аз ончӣ дар охират пеш ояд,) на тарсе бошад ва на эшон (аз ончӣ дар дунё аз молу фарзанд ва кирдори неке тарк кардаанд,) андӯҳгин шаванд (, зеро эшон дар роҳи дуруст раҳ мепаймуданд).
2:262
قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى ۗ وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَلِيمٌ

(Ба дархосткунандаи мол,) сухани писандида[[Сухани писандида, монанди ин ки гӯяд: "Аллоҳ рӯзии мову шуморо фарох гардонад ва ё "Аллоҳ карим аст" ва ё "Аллоҳ дарвозаҳои рӯзиро бар мову шумо бикушояд" ва ғайра.]] (ва хуш гуфтан) ва (аз беадабии дархосткунанда) даргузаштан[[Даргузаштан, пӯшидан бар фақир ва ошкор нанамудани тангдастии ӯ назди мардумон ва даргузаштан аз хӯи бади ӯ аст, агар дархосткунанда ва ё фақир бадхӯ бошад.]] (ва дуо кардан) аз садақае беҳтар аст, ки аз пайи он озурдан бошад. Ва Аллоҳ (бар тоату садақаи бандагон ва бар уқубути мутакаббирону озорандагон ва гунаҳгорону бахилон) бениёзи бурдбор аст.
2:263
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۖ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا ۖ لَا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

Эй касоне ки имон овардед, (савоби) садақаҳои худро бо миннатниҳӣ ва озурдан табоҳ макунед, монанди касе ки (мунофиқ аст ва) моли худро (на барои хушнудии Аллоҳ, балки) барои (худнамоӣ ва риё ва) намудани мардум харҷ мекунад (ва аз пайи садақааш, мардумро миннат менамояду меозорад ва савоби инфоқашро бо риё ва худнамоӣ бекор месозад ва бо инфоқаш мехоҳад, ки мардум шукргузорияш кунанд ва ситоишаш намоянд ва обрӯ пайдо кунад ва сахӣ ва кушодадасту меҳмоннавозаш гӯянд ва ё аз бими мазаммати мардум инфоқ мекунад). Пас, достони (харҷ намудани) ӯ монанди санги (ҳамвори) лағзонест, ки бар он (андаке) хок аст (ва касе гумон мекунадаш, ки замини ҳосилхез аст ва дар он чизе мерӯяд), пас бар вай борони сахте расид (ва хоки болои сангро бишуст ва бибурд), онгоҳ онро дурахшон (, яъне бараҳна ва бехоку гиёҳ) вогузошт. [Гӯё кирдорҳо, монанди хок ва борони сахт худнамоӣ ва миннатниҳӣ ва озор додан аст ва худнамоӣ ва миннатниҳӣ ва озор додан кирдорҳоро ва савобашонро, монанди борони сахт шуста мебарад ва нобудашон месозад. Ва ё достони мунофиқ монанди деҳқонест, ки хоки рӯи санги бузургро мебинад, ӯро нармии хоки рӯи санг хуш меояд ва онҷо дона мекорад, ки шояд аз ҳосили он суд барад ва намедонад, ки ин хок бар забари санг аст, аммо чун борони сахт биборад, хок ва донаҳоро бибарад ва деҳқонро, яъне мунофиқро ноком ва ҳайрон гардонад.] Аз ончӣ кардаанд (ва садақа додаанд), чизеро (ба даст оварда) наметавонанд. [Худнамоён ва мунофиқон мепиндоранд, ки кирдори накӯе захира кардаанд ва чун рӯзи сахти қиёмат биояд монанди он ки тундборон хоки рӯи сангро мешӯяд ва хоке бар фарози он санг боқӣ намемонад, ҳамчунин савоби корҳои худнамоён ва мунофиқон табоҳ мешавад.] Ва Аллоҳ гурӯҳи кофиронро роҳ (-и рост ва накӯ) наменамояд (, то хушбахту комил шаванд).
2:264
وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

[Ин оят дар бораи Усмон писари Аффон ва Абдураҳмон писари Авф дар ғазваи Табук фуруд омада аст. Усмон (Аллоҳ аз ӯ хушнуд бод) ҳазор шутурро бо бору банду афзораш омода карда буд ва Абдураҳмон писари Авф аз ҳашт ҳазор динор, чаҳор ҳазорашро дар роҳи хушнудии Аллоҳ барои омода кардани сипоҳ инфоқ кард.] Ва достони касоне ки молҳои худро барои ҷустани хушнудии Аллоҳ ва аз рӯи субот(ва яқину имон)-и дилҳояшон (дар тоати Аллоҳ, барои дини Ислом, бо умеди савобу подоши накӯ) харҷ мекунанд, монанди боғест, ба баландие ки ба он борони сахт расид, онгоҳ меваҳои худро дучанд бор овард. Пас, агар ӯро борони сахт намерасид, онгоҳ борони андак (басандааш мебуд, яъне инфоқи мӯъминони содиқ, ки бо он хушнудии Парвардигорашонро мехоҳанд, назди Аллоҳ пазируфта мешавад ва дучанд афзун карда мешавад, агарчӣ фаровон бошад ва ё андак). Ва Аллоҳ бад-ончӣ мекунед, биност (ва медонад, ки кадоме барои худнамоӣ ва кадоме барои хушнудии ӯ дар роҳи Аллоҳ харҷ мекунад ва бо он подошаш мекунад).
2:265
أَيَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَأَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاءُ فَأَصَابَهَا إِعْصَارٌ فِيهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ

[Аллоҳ дар ин оят барои кирдор достон оварда аст, ки марде доро ва тавонгар ки дар тоати Аллоҳ мекӯшид, сипас Аллоҳ ба сӯи ӯ шайтонро мефиристад, то гуноҳ меварзад ва кирдорҳои накӯяшро табоҳ месозад.] (Эй касоне ки молатонро дар ғайри ҷустани хушнудии Аллоҳ харҷ мекунед!) Оё касе аз шумо дӯст медорад, ки ӯро боғе аз хурмо ва ангур бошад, ки зери (дарахтони) он боғ ҷӯйҳо мераванд, дар он боғ, гирдбоде вазад, ки дар он (гирдбод) оташ бошад, онгоҳ (ҳама дарахтон ва меваҳои) боғ (пок) сӯхта шавад (ва ҳоли касе ки ба риё ва миннату озурдан инфоқ кунад, ҳамчунин аст, пас на ӯро дар ин ҳангом қуввате аст то монанди боғаш боғи дигаре бипарварад ва на фарзандонаш тавонанд, ки ӯро ёрмандӣ кунанд ва боғро ба ӯ баргардонанд ва ё боғе дигар парвариш кунанд, пас ҳоли ин марди пир ва фарзандони нотавони ӯ чӣ гуна хоҳад буд ва эшон дар чунин ҳол ба ин боғ сахт ниёз доранд ва рӯзи қиёмат низ кирдори худнамоён ва мунофиқон ҳангоме барбод мешаванд, ки эшон ба он кирдор сахт муҳтоҷанд). Бад-ин сон, Аллоҳ оятҳоро (дар ақида ва ибодот ва муомалот ва одоб) барои шумо равшан месозад, то бошад, ки биандешед (ва дар равшании онҳо раҳнамунӣ ёбед ва растагор шавед).
2:266
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ ۖ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ ۚ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ

Эй касоне ки (ба Аллоҳ ва Пайғамбари ӯ ва китобаш) имон овардед, аз он покизагиҳое ки (бо бозаргонии ҳалол ё саноат аз моли сара ва беҳтарини худ, монанди тилло ва нуқра ва хурмо ва ангур ва ҷаву гандум) ба даст овардед, харҷ кунед (-у садақаву закот бидиҳед) ва аз ончӣ харҷ кунед, ки аз замин (аз кишту ғаллаву меваҳо) барои шумо (рӯёнидем ва) берун овардем. [Ансор хӯшаҳои хурмои бадсифати норасидаро дар ҷое овехтанд, ки мусалмонон садақаи меваҳояшонро меовехтанд ва ин оят фуруд омад:[[Нигаред, Тирмизӣ; 77/4.]] ] (Шуморо нашояд, ки дар инфоқ аз моли паст ва фурӯмояи худ харҷ кунед) ва аз он (кишту мева донаҳои беруноварда ҳаром ва ё палид ва ё) фурӯмояро қасд макунед, то аз он (ҳамчун закот) харҷ намоед, ҳол он ки шумо онро (дар хариду фурӯш) гиранда нестед, магар ки дар (гирифтани) он чашмпӯшӣ (ва сустангорӣ) кунед (ва ба он розӣ шавед). [Агар касе аз шумо қарз бигирад, сипас ба шумо колои пастсифатро бидиҳад, шумо онро нахоҳед гирифт, пас чӣ гуна мехоҳед, аз чизи паст, ҳаққи Аллоҳро бидиҳед ва Аллоҳ худ покиза аст ва ҷуз покизаро намепазирад?] Ва медонед, ки ҳароина, Аллоҳ (аз нафоқати шумо) бениёзи сутуда аст.
2:267
الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ ۖ وَاللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Шайтон (бо васвасаҳояш) ба шумо тангдастиро ваъда мекунад (, ки агар дар роҳи Аллоҳ моли худро садақа ва ё закот бидиҳед, дороиятон ба поён мерасад ва тангдаст мешавед ва мегӯяд, ки садақа мадеҳ, ки ту худ мӯҳтоҷ ҳастӣ) ва шуморо ба бешармӣ (- ба гуноҳу ҳаром ва фисқу бадкорӣ ва бухлу ба боздоштани закот) мефармояд. Ва Аллоҳ (бар мунфиқон) фарохидиҳанда аст.
2:268
يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ

(Аллоҳ) Ҳар киро хоҳад дониш (-и судманди шаръӣ) медиҳад (ки донишмандро ба сӯи кирдори рост мебарад). Ва ҳар кӣ ба ӯ дониш (-и судманди шаръӣ, монанди ҳифзи китобу суннат бо фаҳми дуруст) дода шуд, ба дурустӣ, некӯии бисёр дода шуд (, ки бо он дониш аз торикиҳои нодонӣ ба сӯи нури раҳнамунӣ берун меравад ва ба кирдори накӯ дармепайвандад ва бозгашти ӯ ба сӯи хушбахтии ҷовидона аст). Ва панд намепазиранд магар хирадмандон.
2:269
وَمَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ أَوْ نَذَرْتُمْ مِنْ نَذْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُهُ ۗ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ

(Эй муъминон!) Ва ҳар чӣ аз нафақа (ва садақа ва закот дар роҳи Аллоҳ) харҷ кардед ё аз назр[[Назр корест инсон онро барои наздик гаштан ба сӯи Аллоҳ бар худ воҷиб мекунад ва он фақат барои Аллоҳ анҷом дода мешавад, на дар маъсият ва на барои авлиё ва на барои солиҳон ва на барои пайғамбарон ва на барои шаҳидон. Назр агар барои касе ғайр аз Аллоҳи якто анҷом дода шавад, ҳаром ва ширк аст, монанди ин ки назди мазоре ва ё қабре инсон бигӯяд, ки агар ин ҳоҷатамро бароварда созӣ, бароят қурбонӣ мекунам ва ё бигӯяд, ки агар фалон чизро ба даст орам, бинои гӯратро девор мекунам ва ё дар сари мақбараат чироғ мегузорам ва худоӣ медиҳам.]] назр намудед (ва ба он назр вафо намудед), пас ҳароина, Аллоҳ онро медонад (ва мешуморад ва бо он шуморо подош медиҳад ва ҳар киро садақа ё назраш барои шайтон бошад, ба азоби дарднок кайфар мекунад). Ва ситамгоронро (он касонеро ки закот ва назрро бозмедоранд ва онро дар маъсияти Аллоҳ харҷ мекунанд, рӯзи қиёмат аз азоби Аллоҳ) ҳеҷ ёридиҳандае нест.
2:270
إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ ۖ وَإِنْ تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ۚ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّئَاتِكُمْ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

Агар садақот(-и фариза)-ро ошкор кунед, пас он зиҳӣ корест. Ва агар онро (яъне садақоти нофиларо) пинҳон кунед ва онро ба дармондагон бидиҳед, пас ин кор (, яъне додани садақа ба ниҳон) барои шумо беҳтар аст (, зеро ин кор аз риё дуртар аст ва ҳар ончӣ ба ошкору ниҳон садақа мекунед, пазируфта мешавад, валекин ба шарте ки нийят содиқона бошад. Садақа гуноҳҳоро хомӯш мекунад, чунончи об оташро хомӯш менамояд) ва (Аллоҳ бо садақаҳоятон) бархе аз зиштиҳои шуморо мепӯшонад (ва балоҳо ва бадиҳои дунявӣ ва ухравиро дафъ мекунад ва дараҷаҳоятонро баланд мекунад). Ва Аллоҳ бад-ончӣ (ба ошкору ниҳон садақа ва дигар корҳо) мекунед, огоҳ аст.
2:271
لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ ۗ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ ۚ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ ۚ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ

[Мусалмонон ба хешовандони мушрики худ садақа намекарданд ва бо ин кор умед доштанд, ки онҳо ба Ислом хоҳанд гаравид, онгоҳ Аллоҳ барояшон равшан сохт, ки садақа додан ва надодани эшон ба раҳнамунии кофирон асар нахоҳад кард, зеро раҳнамуниву тасарруф, ба дасти Аллоҳ аст[[Нигаред, Табарӣ; 6202.]] :] (Эй Муҳаммад, бар ту фақат даъвати мардумон аст ва) бар ту раҳнамунии эшон (ба сӯи Ислом) нест, валекин Аллоҳ ҳар киро хоҳад роҳ менамояд (то ба дини Ислом дарояд, пас садақаро аз эшон боз мадор)! Ва аз мол харҷ макунед, магар ки барои ҷустани хушнудии Аллоҳ (ва ҳар кӣ барои хушнудии Аллоҳ садақа кард, муздашро Аллоҳи додор хоҳад дод, агарчӣ садақа ба дасти бадкор, зиногар ва ё дузд ё тавонгар афтад). Ва ҳар чӣ аз мол (барои хушнудии Аллоҳ) харҷ кардед, (савоби он) ба сӯи шумо баргардонида мешавад ва шуморо ситам накунанд (ва чизе аз савоби инфоқи шумо кам нашавад).
2:272
لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا ۗ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ

[Ин оят дар ҳаққи аҳли суффа фуруд омада, ки чаҳорсад нафар аз муҳоҷирон буданд ва Қуръон меомухтанд ва дар ҷангҳо ва сароё берун мерафтанд:] (Садақа) барои дармондагонест, ки (аз хонаву дар ва аз ватанашон бароварда шуданд ва) дар роҳи Аллоҳ (дар ҷиҳод аз касби рӯзӣ) роҳбанд карда шуданд (, ки ба сабаби донишомузӣ ва ё ҷиҳод ё барои савдогарӣ ва рӯзиҷӯӣ) дар замин гаштан (ва сафар кардан) наметавонанд. Нодон (аз рӯи гуфтору ҳолашон) ба сабаби хештандорӣ (ва порсогӣ ва иффатпешагӣ ва аз дархост парҳез кардан) эшонро тавонгар мепиндорад. (Эй Муҳаммад, ту) эшонро аз чеҳраҳояшон (ва аз хоксориву фурӯтанӣ ва асари ҷуҳдашон ва аз заифӣ ва ҷомаҳои куҳнаашон) мешиносӣ. (Ҳангоми ночорӣ,) аз мардумон бо исрор дархост намекунанд (, балки бо лутф дархост менамоянд). Ва ҳар чӣ аз мол (барои хушнудииАллоҳ) харҷ кунед, пас ҳароина, Аллоҳ ба он доност (ва подошатонро ба некӯӣ хоҳад дод).
2:273
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Касоне ки дороиашонро (ҳамеша) шабу рӯз ва пинҳону ошкоро, (дар роҳи Аллоҳ ва хушнудии ӯ) харҷ мекунанд, пас эшонро назди Парвардигорашон музди (накӯии) эшон бошад ва (рӯзи қиёмат) бар эшон на тарсест ва на эшон (аз он чӣ дар ҷаҳон гузашта аст,) андӯҳгин шаванд.
2:274
الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا ۗ وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا ۚ فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَىٰ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ ۖ وَمَنْ عَادَ فَأُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Касоне ки суд[[Суд зиёдатиест, ки аз муомала бо нақд ва ё хӯрданӣ дар муддати муайян ва дар миқдори муайян гирифта мешавад, чунончи ба касе сад динор бидиҳад ва бигӯядаш, ки пас аз моҳе саду бист динор ва ё бештар аз он ба ман бармегардонӣ. Ё ки касе қарз бигирад ва дар муддаташ онро баргардондан натавонад ва ба соҳиби мол бигӯяд, ки муддати қарзро зиёд кун, то ман молро зиёд кунам.]] (мегиранд ва) мехӯранд (ва хуни мардумро бо он мемаканд, рӯзи қиёмат аз гӯрҳояшон аз сахтии тарс) барнамехезанд, магар чунонкӣ он кас бармехезад, ки ӯро шайтон ба девонагӣ осеб расонида аст (, ки гоҳ меафтад ва гоҳ бармехезад). Ин (девонавор бархостани онҳо рӯзи қиёмат,) бад-он сабаб аст, ки (судхӯрон ба ҳукми Аллоҳ эътирозкунон) гуфтанд: «(Судхӯрӣ ҳаром нест,) ҷуз ин нест, ки савдогарӣ монанди судхӯрист». Ва ҳол он ки Аллоҳ (рибҳ ва хариду фурӯши) савдогариро ҳалол намуд ва судхӯриро (аз сабаби зиёнҳояш) ҳаром гардонид. Пас ҳар киро аз ҷониби парвардигораш (дар бораи ҳаром будани судхӯрӣ ва саранҷоми бад ва иқоби он) ба ӯ панде омад, пас (аз судхӯрӣ тавба кард ва аз таомули судхӯрӣ) бозмонд, пас ончӣ гузашт (ва ончӣ аз судхӯрӣ чизе пеш аз таҳрими он хӯрда ва гирифта буд), ӯрост. Ва кор(-и афв)–и ӯ ба сӯи Аллоҳ (вогузор) аст (, агар хоҳад, биомурзадаш ва агар на, азобаш кунад). Пас ҳар кӣ (баъд аз таҳримаш ба судхӯрӣ) бозгашт, пас он гурӯҳ бошандагони дӯзаханд. Эшон дар онҷо ҷовидонаанд.
2:275
يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ

Аллоҳ судро (, яъне риборо) нобуд месозад (ва баракаташро мебарад ва рӯзи қиёмат барои он уқубаташ мекунад) ва садақаҳоро (бо дасти росташ мепазирад, сипас онро) афзунӣ мебахшад (ва савобу баракаташро меафзояд, то ин ки луқмае аз садақаро, монанди кӯҳе бузург мегардонад). Ва Аллоҳ ҳар (судхӯри) носипоси гуноҳпешаро дӯст намедорад.
2:276
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Ҳароина, касоне ки (ба Аллоҳ ва Фиристодаи ӯ ва китобҳои илоҳӣ ва ба таҳрими судхӯрӣ) имон оварданд ва корҳои накӯ карданд ва намоз(-и фариза)-ро (бо адои ҳуқуқ, шурут ва аркону суннатҳову мустаҳабботаш) барпо доштанд ва закот(-и фариза)-ро пардохтанд, эшонро (рӯзи қиёмат) назди Аллоҳ музди (имон ва кирдор ва садақаҳои) эшон бошад ва на эшонро (аз азоби Аллоҳ дар охират) тарсест ва на эшон (дар ҷаҳон) андӯҳгин шаванд.
2:277
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

[Гурӯҳе бар Ислом гаравиданд ва бар мардумони дигар аз моли рибо қарз доштанд, пас Аллоҳи бузургвор боқимондаи риборо аз эшон афв кард ва фармудашон, ки фақат сармояи худро бе рибо аз эшон бигиранд:] Эй касоне ки (ба Аллоҳ ва Фиристодаи ӯ) имон оварданд, аз Аллоҳ (бо фармонбардорӣ ва дур гаштан аз наҳйҳояш) битарсед (ва хештанро ҳамеша назорат намоед) ва (талаби) ончиро раҳо кунед, ки аз суд (дар назди мардум) бозмонда аст, агар (ба Аллоҳ ва Пайғамбару китоби ӯ) мӯъминон ҳастед (, пас имонатонро бо сухан ва тасдиқи забон ва кирдорҳо таҳқиқ намоед ва баъд аз донистани таҳрими рибо онро талаб нанамоед).
2:278
فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ ۖ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ

[Ин оят дар бораи қабилаи Амр писари Умайр аз Сақиф ва қабилаи Муғира аз қабилаи Махзум фуруд омада аст, ки дар рӯзгори ҷоҳилият миёни онҳо рибо буд, чун ба Ислом даромаданд, қабилаи Сақиф хост, ки аз қабилаи Муғира риборо бигирад вале қабилаи Муғира посух дод, ки мо риборо дар Ислом намедиҳем. Иқоб писари Усайд ноиби Макка ба Пайғамбари Аллоҳ (дуруду паёми Аллоҳ бар ӯ бод) нома навишт ва ин оят фуруд омад ва Пайғамбар (дуруду паёми Аллоҳ бар ӯ бод) ин оятро ба сӯи эшон навишта фиристод. Чун оятро диданд, гуфтанд, ки ба сӯи Аллоҳ тавба кардем ва ончиро аз рибо боқӣ монда аст, фурӯ гузоштем:] Пас, агар (бозмондаҳои судро раҳо) накардед, онгоҳ ба ҷанге аз ҷониби Аллоҳ ва фиристодаи ӯ огоҳ бошед (, ки ба ҷанги Аллоҳ ва фиристодаи ӯ бархостаед). Ва агар тавба кардед (ва аз судхӯрӣ баргаштед), пас шуморо сармояҳои дороии шумост [[Дар Ислом, агар касе судхӯри намояд ва аз он даст накашад, ба пешвои мусалмонон воҷиб аст, ки ӯро ба тавба кардан ва тарк намудани судхӯрӣ фармон диҳад, агар саркашӣ кунад, гарданаш бизанад.]] (, яъне шуморо фақат қарзҳоест, ки ба мардум додаед ва пас) на шумо (бо гирифтани рибо бар мардумон) ситам кунед ва на (аз ҷониби қарздор бо кам кардан аз дороии шумо ҳангоми бозгардонидани қарз) бар шумо ситам карда шавад.
2:279
وَإِنْ كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَىٰ مَيْسَرَةٍ ۚ وَأَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ ۖ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Ва агар (қарздор) тангдаст бошад (ва баргардонидани қарз барояш душворӣ кунад), пас (соҳиби мол ӯро) то фарохдастӣ мӯҳлат бидиҳад (, на чунонки дар рӯзгори ҷоҳилият мегуфтед, ки ё қарзро бармегардонӣ ва ё ба ман рибо медиҳӣ). Ва ин ки (аз сармояи худ бар қарздори тангдаст) садақа бидиҳед (ва аз қарзи худ бар ӯ гузашт кунед), барои шумо беҳтар аст, агар медонед.
2:280

Тарҷума: Фирдавсии Нуралиён (дар ҳоли тарҷума ва таҳрир)