Сура 2 Ал-Бақара (Гов)

الم

Алиф лом мим[[Ҳарфҳои оғози сураҳои Қуръони карим чаҳордаҳ ҳарфи забони тозиянд, ки дар сароғози бисту нӯҳ сура омадаанд ва бо такрори умумӣ ҳафтоду ҳашт ҳарфро ташкил медиҳанд. Дар хусуси ин ҳарфҳо, бархе аз донишмандон гуфтаанд, ки ин ҳарфҳо ба он ишорат мекунанд, ки Қуръон аз вожаҳое иборат аст, ки асосашон аз ҳамин ҳарфҳо таркиб ёфта аст, ки шумо, ай мардуми араби ширинзабони суханвари суханпардоз, суханатонро аз онҳо месозед, вале бо вуҷуди ин аз овардани мисли Қуръон ва сураҳои он ва ё оёти рӯшани он оҷиз мемонед. ]]. [Ҳарфҳои оғози сураҳо аз рамзҳои Қуръонанд, ки маънояшонро касе ҷуз Аллоҳи ҷаҳонофарин надонад ва ӯ маонии ин ҳарфҳоро дар назди худ нигаҳ дошта розашонро накушуда аст ва онҳо аз қабили оятҳои муташобеҳанд, ки таъвилашонро бандагон надонанд].
2:1
ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ ۛ فِيهِ ۛ هُدًى لِلْمُتَّقِينَ

Ин китоб (-и Қуръони гаронмоя ки бар Муҳаммад фуруд овардаем) дар он ҳеҷ гумоне нест (, ки он аз ҷониби Аллоҳ фуруд омада аст). Барои парҳезкорон раҳнамо (-и роҳи рости Ислом а)ст. [Яъне, ин китоби Қуръон бе ҳеҷ гумоне, аз ҷониби Аллоҳ фуруд омада, раҳнамои парҳезкорон аст, барои он парҳезгороне ки аз нофармониҳои Парвардигорашон парҳезиданд ва фаризаҳои ӯро ба ҷой оварданд ва хештанро аз азоб наҷот доданд].
2:2
الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ

Ононки ба нодида (ва чизҳои аз чашм ниҳон, чун Аллоҳ, фариштагон ва пули Сироту барангезиш ва биҳишту дӯзах ва рӯзи шумор) бовар доранд ва (ҳамеша) намозро (бо некӯтарин ваҷҳ бо риояти тамоми аркону шурут ва воҷиботу суннатҳову мустаҳабботаш) барпо медоранд ва аз ончи эшонро рӯзӣ додаем (монанди дороиву ҷоҳу дониш) харҷ мекунанд[[Намоз ҳаққи Аллоҳ аст, зеро банда дар намоз Аллоҳро парастиш ва ситоиш мекунад ва харҷ кардани мол некӣ кардан ба офаридагон аст, ки он аз ҳақи офаридагон аст.]] (ва садақаву закот медиҳанд)
2:3
وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ

Ва ононки бад-ончи ба сӯи ту (аз назди Аллоҳ, монанди китобу суннат бо ваҳй) фуруд оварда шуда ва бад-ончи (ба пайғамбарони) пеш аз ту (аз китобҳои осмонӣ) фуруд оварда шуда имон меооваранд ва ба (хонаи) охират (- ба растохез ва биҳишту дӯзах ва шумору тарозу) яқин (ва боварии пурра) доранд.
2:4
أُولَٰئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِنْ رَبِّهِمْ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Ва эшон (ки ба чунин сифатҳои сутуда ёд шуданд) аз ҷониби Парвардигорашон бар (роҳи рост ва) раҳнамуниянд ва эшон растагоронанд (, ки ба хушбахтии ду ҷаҳон комгор гаштаанд).
2:5
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

Ҳароина, (мушрикон,) онон ки (ба Аллоҳ ва пайғамбарии Муҳаммад) куфр варзиданд бар эшон яксон аст, ки эшонро (аз азоби Аллоҳ) битарсонӣ ё натарсонӣ (эшон ба ҳеҷ ваҷҳ) имон намеоваранд.
2:6
خَتَمَ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ وَعَلَىٰ سَمْعِهِمْ ۖ وَعَلَىٰ أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

(Ба сабаби такаббур ва саркашиву нофармонӣ ва бисёрии гуноҳ) Аллоҳ бар дилҳои эшон ва бар шунавоии эшон (, яъне бар гӯшҳояшон) мӯҳр ниҳод (, то ба дили эшон рӯшании имон ва раҳнамунӣ ҳаргиз надарояд ва гӯшҳои эшон аз шунидани садои ҳақ кар бошад) ва бар чашмҳои эшон парда аст (то роҳи ростро набинанд) ва (ба сабаби куфру гуноҳҳошон) эшонро азоби бузург (-и дӯзах) бошад.
2:7
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ

Ва аз мардумон (-и қабилаи Авс ва Хазраҷ ва ғайри онҳо) касе ҳаст, ки (худ мунофиқ аст, аммо ба забонаш) мегӯяд: «Ба Аллоҳ ва (ба пайғамбари ӯ ва) рӯзи бозпасин имон овардем» ва эшон (ба дилҳояшон) муъминон нестанд (, зеро эшон ин суханонро бе ҳеҷ боварӣ ба забон меронанду ба дилҳояшон ҳанӯз имон наёвардаанд).
2:8
يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ

(Гӯё) Аллоҳро ва касонеро ки имон овардаанд мефиребанд (ва худро муъмин вонамуда куфрашонро ниҳон медоранд, то асирашон нагиранд ва ё кушта нашаванд ва ё ҷизя насупоранд ва аз бахши ғанимат низ бебаҳра набошанд ва то розҳои муъминонро низ бидонанд) ва (ба дурустӣ,) эшон намефиребанд, магар хештанро ва огоҳ намешаванд (, зеро сазои кирдорашон дер ё зуд, ба сӯи эшон бармегардад ва бар касе ҷуз худ зиён намерасонанд, вале аз нодонӣ инро намедонанд).
2:9
فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضًا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ

Дар дилҳои эшон беморӣ (-и куфру нифоқ ва дурӯғдориву инкор) аст, пас Аллоҳ бемориро ба эшон бияфзуд ва эшонро (ба сабаби он ки дурӯғ мегуфтанд) азоби дарднок бошад.
2:10
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ

Ва чун ба эшон бигӯянд: «(Бо дӯст гирифтани ҷуҳудону насоро ва кофирону мунофиқон) дар замин табоҳкорӣ макунед», мегӯянд: «Ҷуз ин нест, ки мо накӯкоронем, (зеро мехоҳем байни мусулмонон ва кофирону ҷуҳудон оштӣ андозем ва аз гумроҳӣ, табоҳкорӣ дар назарашон накӯкорӣ менамояд)».
2:11
أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَٰكِنْ لَا يَشْعُرُونَ

Огоҳ шав, ҳароина, эшон табоҳкоронанд, валекин, худ огоҳ намешаванд (ва намедонанд, ки эшон табоҳкоронанд, зеро куфр дилҳояшонро пӯшида аст).
2:12
وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ ۗ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَٰكِنْ لَا يَعْلَمُونَ

Чун ба эшон гӯянд: «Чунон ки мардумон (аз ёрони Пайғамбар) имон овардаанд (ба Аллоҳу фариштагон ва китобҳову фиристодагони ӯ ва ба зиндагардонии пас аз маргу ба биҳишту дӯзах) имон оваред», гӯянд: «Оё чунонки сабукмағзон[[Бештари муъминон бенавоён ва тангдастон буданд, монанди Билол, Суҳайб ва Аммор ва дигарон, аз ин рӯ мунофиқон эшонро сабукмағзу бедониш мехонданд.]] (ва бехирадон) имон овардаанд, имон оварем»? Огоҳ шав, ҳароина, сабукмағзон эшонанд, валекин намедонанд.
2:13
وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَىٰ شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ

Чун (мунофиқон) бо касоне ки имон овардардаанд бархӯранд, гӯянд: «(Ба Аллоҳ ва Пайғамбари ӯ) имон овардем» ва чун бо шайтоҳои худ (, яъне бо меҳтарони[[Меҳтар – бузург, сарвар, сардор.]] куфр) танҳо шуданд, гӯянд: «Ҳароина, мо ҳамроҳи шумоем, ҷуз ин нест, ки мо (муъминонро) истеҳзокунандагонем».
2:14
اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ

Аллоҳ эшонро истеҳзо мекунад (ва эшонро ба сабаби ин истеҳзо ба кайфари сахт мегирад) ва эшонро дар (биёбони гумроҳӣ ва) саркашияшон саргардон (ва саргашта) фурӯ гузорад.
2:15
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلَالَةَ بِالْهُدَىٰ فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ

Эшон он касонанд, ки бо раҳнамунӣ (-и имон) гумроҳи(-и куфр)-ро хариданд, пас савдогарии эшон суд наёфт ва эшон роҳёфтагон нестанд (, зеро куфрро бо имон табдил карданду хушбахтии ду ҷаҳонро бохтанд).
2:16
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لَا يُبْصِرُونَ

Достони эшон монанди достони касест, ки (дар торикии ширк буда, пас) оташ (-и имон) афрӯхт (-у имон овард), пас чун оташ пиромуни ӯро рӯшан кард, (чапу ростро бидид ва ҳарому ҳалолу неку бадро бишинохт ва баъд аз имон овардан куфр варзид,) Аллоҳ нури эшонро бибурд (ва назди эшон ахгару дудро раҳо кард то дигар ҳарому ҳалолу неку бадро надонанд) ва эшонро дар торикиҳо (-и шакку куфру нифоқ) бигзошт, ки ҳеҷ (роҳи некиву имонро) набинанд (-у раҳнамунӣ пайдо накунанд).
2:17
صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ

Эшон каранд (,ки некиро намешунаванду намепазиранд), гунганд (, ки ончиро бар суди эшон аст намегӯянд), кӯранд (, ки дар гумроҳӣ роҳи ростро намебинанд), пас эшон (ба сӯи тавба ва ислом дигар) бознамегарданд.
2:18
أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّمَاءِ فِيهِ ظُلُمَاتٌ وَرَعْدٌ وَبَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصَابِعَهُمْ فِي آذَانِهِمْ مِنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِ ۚ وَاللَّهُ مُحِيطٌ بِالْكَافِرِينَ

Достони эшон монанди сахтборонест, ки аз (абри) осмон омада, дар он (борон) торикиҳо (-и шакку нифоқу куфр) ва тундар (-и тарсу бим) ва одурахш (-и имон) бошад (, ки гоҳ-гоҳе дар дилҳои мунофиқон шарора мезанад). Эшон аз сахтии (овози) тундар ва аз тарси марг, ангӯштони худро дар гӯшҳояшон дармеёранд. Ва (ҳар куҷо ки бошанд,) Аллоҳ кофиронро фарогиранда аст (ва эшон гурезгоҳе надоранд).
2:19
يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ ۖ كُلَّمَا أَضَاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ وَإِذَا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوا ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

(Аз сабаби шиддати рӯшноӣ) наздик аст, ки одурахш чашмҳояшонро бирабояд (ва кӯрашон гардонад). Ҳар гоҳ одурахши (имон) эшонро равшанӣ диҳад, эшон дар он рӯшанӣ роҳ раванд (ва онро пайравӣ кунанд) ва чун (оташак назанад, ба сабаби шакку тирагии дилҳояшон) бар эшон торик шавад (ҳайрону сарсон дар куфри хеш) биистанд. Ва агар Аллоҳ хоҳад (ба сабаби онки ҳақро пас аз донистан тарк намуданд) шунавоӣ ва дидаҳои эшонро бибарад. (Эй мунофиқон, аз Аллоҳ битарсед,) ҳароина, Аллоҳ бар ҳама чиз тавоност.
2:20

Тарҷума: Фирдавсии Нуралиён (дар ҳоли тарҷума ва таҳрир)