Сура 2 Ал-Бақара (Гов)

وَلِلْمُطَلَّقَاتِ مَتَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ

Ва занони талоқшуда (дар иддаташон аз ҷониби шавҳарон, бо нафақа, чун пироҳан ва ё ходиме ва ё аспе) бояд бо писандидагӣ (ба андозаи тавони шавҳаронашон) баҳра дода шаванд. Ин кор ҳаққе бар парҳезгорон аст.
2:241
كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

Бад-ин сон, Аллоҳ барои шумо (оятҳои худро аз хусуси аҳкоми шаръӣ, дар боби талоқ ва хулъ, иддат ва ширдиҳӣ ва баҳрамандгардонии занони талоқшуда) равшан мегардонад, то бошад биандешед (ва бо онҳо амал намоед ва ба камол бирасед ва дар ҳар ду гетӣ шодмон гардед).
2:242
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْيَاهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ

Оё ба (достони) он касоне надидӣ, ки (аз фарзандони Исроил чун зодбумашон гирифтори бемории тоун шуд,) аз бими марг, аз хонаҳояшон берун омаданд ва эшон ҳазорон буданд. Аллоҳ ба эшон гуфт: "Бимиред", (онгоҳ ҳамагӣ бимурданд,) боз эшонро (баъд аз ҳашт рӯз, бо дуои пайғамбарашон) зинда гардонид (ва ин фирор эшонро аз марг раҳоӣ набахшид, ҳамчунин касе ки аз ҷанг мегурезад, фирораш ӯро аз марг наҷот нахоҳад дод). Ҳароина, Аллоҳ барои мардум дорандаи бартарӣ (ва инъому иҳсон) аст, (ки барои мардум нишонаҳои дурахшон ва далилҳои ошкорои худро нишон медиҳад,) валекин бештари мардумон (-и кофир) сипос (-и неъматҳои Аллоҳро) намегузоранд (, балки ношукрӣ меварзанд ва онҳоро инкор мекунанд).
2:243
وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

[Ҳамчуноне ки ҳазар кардан, касеро аз қадар суд ва раҳоӣ намебахшад, ҳамон гуна фирор аз ҷиҳод ва дурӣ ҷустан аз он маргро на дур мекунад ва на наздик, балки марг ҳатмист, рӯзӣ тақсимшуда аст ва чизе бар онҳо фузӯда ва чизе аз онҳо кам намешавад.] Ва (эй муъминон, чун донистед, ки фирор аз марг беҳуда аст,) дар роҳи (хушнудии) Аллоҳ (ва барафроштани дини ӯ бо кофирон) корзор кунед (, на барои ҳавасу ҳаво ва ғаразҳои худ) ва бидонед, ки Аллоҳ (ба гуфтору кирдор ва рафтору пиндор ва аҳволи шумо) шунавандаи доност.
2:244
مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً ۚ وَاللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْسُطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Кист, он ки (аз моли ҳалоли худ бо дили пок) ба Аллоҳ воми накӯ бидиҳад (ва онро дар роҳи ӯ харҷ кунад), пас Аллоҳ онро (дар ҷаҳон ва охират) бар эшон чандин баробар меафзояд (ва ҳар дирҳамеро то ҳафтсад баробар ва бештар аз он дучанд кунад, то ин ки бепоён гардад ва шуморида нашавад). Ва Аллоҳ (рӯзиро баҳри бархе барои озмоиш) танг месозад ва (барои бархе барои ибтило) фарох мегардонад. Ва (дар охират) ба сӯи ӯ баргардонида мешавед (ва ӯ шуморо подош ва ё кайфар мекунад).
2:245
أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلَإِ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسَىٰ إِذْ قَالُوا لِنَبِيٍّ لَهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ أَلَّا تُقَاتِلُوا ۖ قَالُوا وَمَا لَنَا أَلَّا نُقَاتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَدْ أُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَأَبْنَائِنَا ۖ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ

[Фарзандони Исроил пас аз муддате дар роҳи рост устувор буданд вале пас аз чанде ба бутпарастӣ пардохтанд ва зино ва дуздӣ ва риборо ҳалол намуданд ва дар байни эшон то ҳанӯз пайғамбарон вуҷуд доштанд, ки онҳоро ба равиши Таврот даъват мекарданд ва ба некӯӣ эшонро фармон медоданд ва аз нописандиҳо эшонро бозмедоштанд, пас чун дар нофармонии Аллоҳ сахт пайвастанд, Аллоҳ бар эшон душманонеро мусаллат кард, то аз эшон халқе бисёрро бикуштанд ва бисёреро асир гирифтанд ва кишварҳои зиёдро дар фармонравоии худ дароварданд. Ва сандуқро, ки аз замони Мусо буд аз эшон биситонданд. Ҳофизони Таврот бисёр кам буданд ва ҳамчунин пайғамбарӣ аз эшон бурида шуд ва аз қабилаи Левӣ ки пайғамбарон аз эшон барангехта мешуданд, ҷуз зани обистане боқӣ намонда буд. Пас фарзандони Исроил ӯро дар хонае ҳабс карданд. Ин бад-он умед, ки шояд аз ӯ пайғамбаре ба ҷаҳон ояд. Он зан пайваста ба дуо пардохта буд ва ҳамеша дуо мекард, ки Аллоҳ ба ӯ фарзанде арзонӣ дорад. Чун ба дунё омад ва бузург гашт Аллоҳ ба ӯ ваҳй фурӯ фиристод ва фармудаш, ки мардумро ба яктопарастӣ бихонад чун эшонро ба яктопарастӣ хонд, эшон аз ӯ талаб карданд, ки барои эшон подшоҳе баргузинад то бо душманон биҷанганд...] Оё ба сӯи (достони) гурӯҳе аз (фарзонагони) фарзандони Исроил, пас аз Мусо надидӣ, чун ба пайғамбари худ гуфтанд, ки барои мо подшоҳе барангез, то (бо сарварии ӯ) дар роҳи Аллоҳ (бо душманони худ) биҷангем. (Пайғамбари Аллоҳ ба эшон) гуфт: "Оё мабодо, агар бар шумо ҷанг воҷиб карда шавад, ҷанг макунед». Гуфтанд: "Моро чӣ шуда аст, ки дар роҳи Аллоҳ наҷангем ва ҳол он ки (ба сабаби қавмиҶолут) аз хонаҳои худ ва аз фарзандони худ берун карда шудем (зеро онҳо мейҳани мо Фаластинро гирифтанд ва фарзандонамонро асир намуданд ва моро аз эшон дур карданд). Пас чун бар эшон корзор воҷиб карда шуд, (аз корзор) рӯ гардониданд, магар андаке аз эшон (ки сабр намуданд ва побарҷо монданд ва саранҷом ҳамроҳи Толут аз дарё гузар карданд ва бо лашкари Ҷолут ҷангиданд ва пирӯз гаштанд). Ва Аллоҳ бар ситамгорон доност (, зеро эшон ба сабаби тарки ҷиҳод, аз фармони Аллоҳ сар кашиданд ва ба ҷонҳои худ ситам карданд).
2:246
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا ۚ قَالُوا أَنَّىٰ يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ ۚ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۖ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Ва (пайғамбарашон) ба эшон гуфт: "Ҳароина, Аллоҳ барои шумо Толутро[[Дар он ҳангом Толут донотарин ва зеботарин, хушхӯтарин ва нирӯмандтарин кас дар фарзандони Исроил буд.]] (аз қабилаи Бенёмин) подшоҳ барангехт». Гуфтанд: "Чӣ гуна ӯро бар мо подшоҳӣ бошад, ҳол он ки мо ба подшоҳӣ аз вай сазовортарем (ва миёни мо шоҳзодагонанд ва ӯ ҷуз машкобе беш нест). Ва ба ӯ фарохие аз мол дода нашуда аст (, то дар барпо кардани подшоҳӣ аз он истифода кунад). (Пайғамбарашон) гуфт: «(Эй қавм, ман ӯро бо раъйи худ подшоҳ нагуморидаам, балки Аллоҳ маро ба ин кор фармон дода аст.) Ҳароина, Аллоҳ ӯро бар шумо (ба подшоҳӣ) баргузида аст[[Подшоҳони фарзандони Исроил аз қабилаи Яҳузо ва пайғамбарон аз қабилаи Левӣ буданд, аммо нажоди Толут аз қабилаи Бенёмин буд, на аз қабилаи Яҳузо ва на аз қабилаи Левӣ.]] (ва ӯ аз шумо донотар аст, ки чӣ касе аз шумо ба подшоҳӣ сазовортар аст) ва ӯро дар дониш (-и сарварӣ кардан) ва (нирӯи) тан[[Подшоҳ ё сарвари давлат, бояд аз донишҳои шариатӣ ва аз ҳунарҳои ҷанг ва сулҳ огоҳ ва донишманду зебо ва далеру нирӯманду танӯманд бошад.]] фарохӣ афзуда аст." Ва Аллоҳ ба ҳар касе хоҳад, подшоҳиро медиҳад (ва ӯ аз ончи карда аст, пурсида нашавад, вале мардум бо донишу ҳикмат ва меҳрубонияш аз ӯ дархост мекунанд). Ва Аллоҳ фарохидиҳандаи доност (, ки чӣ касеро фазл бидиҳад ва ӯ донад, ки чӣ касе сазовори фазл аст).
2:247
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسَىٰ وَآلُ هَارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلَائِكَةُ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

Ва (чун аз пайғамбарашон нишонае барои тасдиқи подшоҳии Толут дархост карданд, пайғамбарашон) ба эшон гуфт: "Ҳароина, нишонаи подшоҳии ӯ ин аст, ки сандуқ (-и чӯбини гумшуда)[[Гӯянд, ки сандуқ дар дасти қавми Амолиқа афтода буд ва чун онҳо ба бемории бавосир ва осебҳои зироъӣ гирифтор гаштанд аз он сандуқ фоли бад гирифтанд ва хостанд онро ба фарзандони Исроил баргардонанд ва сандуқро дар аробае ниҳоданд, ки онро ду гов мекашиданд ва рӯи онҳоро ба сӯи нишемангоҳи фарзандони Исроил карданд ва фариштагон онҳоро ба сӯи фарзандони Исроил ронданд, то ки пеши онҳо расиданд.]] пеши шумо меояд, ки дар (омадани) он (барои дилу ҷонҳои шумо) оромише аз ҷониби Парвардигоратон бошад ва бозмондае[[Гӯянд, ки сандуқи чӯбин, ки гӯё дар он Таврот ва бақияе ё порае аз алвоҳи Таврот, чӯбдаст, кафшҳои Мусо ва дастори Ҳорун ва андаке аз тарангабин буд, ки онр дар ҷангҳо ҳамроҳи худ ҳамчун парчам ҳамроҳи худ мегирифтанд. ]] аз ончӣ дудмони Мусо ва дудмони Ҳорун вогузоштаанд, ки онро фариштагон (пеши чашми мардум миёни осмону замин) мебардоранд (ва онро назди Толут мегузоранд). Ҳароина, дар ин кор (дар бозгаштани сандуқ) барои шумо нишона (-и подшоҳии Толут) аст, агар (ба Аллоҳ ва рӯзи бозпасин) бовардорандаед.
2:248
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ ۚ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ ۚ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ ۚ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ

Пас чун Толут (бо ҳаштод ҳазор лашкариёнаш барои ҷанги қавми Ҷолут аз ватани худ Байтулмақдис) ҷудо шуданд (ва дар гармои сахт аз ӯ об хостанд, ӯ ба лашкариёнаш) гуфт: "Ҳароина, Аллоҳ шуморо бо дарёе[[Гӯянд, ки дарёи Шариа аст, ки байни Урдун ва Фаластин мегузарад.]] озмоишкунанда аст (, то фармонбарон аз саркашон пайдо шаванд ва ӯ бар ҳама чиз доност), пас ҳар кӣ аз (оби) он (дарё) нӯшид, ӯ (дар ин ҷанг) аз они ман нест (ва маро ҳамроҳӣ ва пайравӣ накунад, зеро ин кор далели бесабрии ӯст ва ҷанг сабру таҳаммулро мехоҳад). Ва ҳар кӣ он (об) -ро начашид, пас ба дурустӣ, ӯ аз они ман аст (, ки дар лашкари ман зидди Ҷолут ҷанг хоҳад кард), магар касе ки ба дасти хеш як мушт (об) баргирад (, то ташнагиашро бишканад), пас бар ӯ дар ин кор боке нест (, пас бештари эшон монанди чаҳорпоён даҳон ба об гузошта) аз он (дарё) бинӯшиданд, магар андаке аз эшон (ки сабр карданд ва об нанӯшиданд ё бо нӯшидани як мушт об иктифо карданд), пас ӯ ва касоне ки ҳамроҳи ӯ имон оварданд (ва бар ташнагӣ сабр карданд ва ё аз оби дарё фақат як мушт об нӯшиданд) он (дарё)-ро бигузаштанд ва гурӯҳе аз эшон (касоне ки оби дарё нӯшиданд,) гуфтанд, ки имрӯз моро бо Ҷолут ва лашкариёнаш (ки наздики сад ҳазор нафаранд, тобу) тавоне нест (, зеро эшон аз мо бештаранд ва мо андакем ва аз дарё нагузаштанд). (Донишмандони эшон,) он касоне (ки бо яқин) медонистанд, ки эшон (рӯзи бозхост) бо Аллоҳ вохӯрандагонанд, (эшонро дилдорӣ ва рӯҳбаланд мекарданду) гуфтанд: «(Пирӯзӣ аз ҷониби Аллоҳ аст, на аз бисёрии сипоҳ), басо гурӯҳе андак, бо хости Аллоҳ, бар гурӯҳе бисёр пирӯз гашта аст. Ва Аллоҳ (бо ёрмандӣ ва дастгирии худ) ҳамроҳи шикебоён аст».
2:249
وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

Ва чун (лашкари имон - лашкари Толут, ки сесаду чаҳордаҳ нафар буданд,) барои (ҷанги лашкари куфр -) Ҷолут (ва лашкариёнаш) ба майдон баромаданд, гуфтанд: "Эй Парвардигори мо, шикебоиро бар мо фурӯ рез ва гомҳои моро (дар размгоҳ) устувор дор (, то шикаст наёбем ва дилҳои моро нирӯ бахш) ва моро бар гурӯҳи ногаравидагон (ёрӣ фармо ва) пирӯз гардон!"
2:250
فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعَالَمِينَ

Пас эшонро бо дастури Аллоҳ (ва ёрии ӯ) шикаст доданд (ва бар эшон пирӯз гаштанд) ва Довуд (, ки дар сипоҳи Толут буд) Ҷолутро бикушт ва Аллоҳ (пас аз марги пайғамбарашон ва Толут) ба ӯ (, яъне ба Довуд бар фарзандони Исроил) подшоҳӣ ва дониш (-и пайғамбарӣ)-ро дод (ва бар ӯ китоби Забурро фуруд овард, ки дорои розҳои шариат буд) ва аз ончӣ мехост, бад-ӯ биёмӯхт (, монанди сохтани зиреҳ ва ҷавшан ва донистани сухангӯии мурғон). Ва агар дур кардани Аллоҳ мардумонро, гурӯҳеро бо дасти гурӯҳе намебуд (ва гурӯҳи бадкоронро дар ҷиҳод ва корзорҳо бо гурӯҳи некон нест намекард, бадӣ ҳама заминро фаро мегирифт ва) бегумон, замин (ба сабаби пирӯзии бадкорону кофирону мушрикон ва куштани мусалмонон ва вайрон намудани масҷидҳо ва паҳн гаштани гуноҳ ва куфру ширк) табоҳ мешуд валекин, Аллоҳ бар ҷаҳонҳо дорандаи бартарӣ (ва меҳрубонӣ ва эҳсон) аст.
2:251
تِلْكَ آيَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۚ وَإِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ

(Эй Муҳаммад!) Инҳо оятҳои Аллоҳанд, ки онҳоро (аз хусуси достонҳои шигифтангези пешин) бар ту ба ростӣ (бе ҳеҷ шакку гумоне) мехонем. Ва ҳароина, ту бешак, аз фиристодагонӣ!
2:252
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۘ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ ۖ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ ۚ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ ۗ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَلَٰكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَمِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلُوا وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ

(Эй Муҳаммад!) Пайғамбарон(-и гиромӣ)-ро бархеро бар бархе бартарӣ додем, аз миёни эшон касе ҳаст, ки Аллоҳ бо ӯ (бе восита) сухан гуфт (, монанди Мусо) ва бархеро дараҷоҳояшонро баланд кард (, монанди Иброҳим ва Муҳаммад (дуруду паёми Аллоҳ бар ҳар ду бод) ва Муҳаммадро (с) вопасини пайғамбарон гардонид ва мӯъҷизаҳои фаровонаш дод ва умматашро бар умматҳои дигар фазл дод). Ва Исо писари Марямро мӯъҷизаҳои ошкоро додем (, монанди зинда кардани мурдагон, дармон бахшидани беморони песу махав ва хабар додан аз чизҳои ниҳон) ва ӯро бо Равони фархунда (, яъне бо Ҷибрил) нирӯ додем (, ки ҳар куҷо ҳамроҳи ӯ буд). Ва агар Аллоҳ (раҳнамунии ҳама мардумонро) мехост (ҳамаро раҳнамунӣ мекард ва) он касоне ки баъд аз эшон (, яъне умматҳо баъд аз фиристодани пайғамбарон) буданд, бо якдигар намеҷангиданд, пас аз он ки оятҳои равшан назди эшон омаданд, валекин (бо хости Аллоҳ,) ихтилоф карданд, пас аз миёни эшон касе ҳаст, ки имон овард (ва дар имонаш барҷо монд) ва аз миёни эшон касе ҳаст, ки (, монанди насоро баъд аз Исо) куфр варзид. Агар Аллоҳ мехост, (эшонро монанди ниҳоди фариштагон меофарид, то) бо якдигар (ихтилоф ва низоъ намекарданд ва) намеҷангиданд, валекин Аллоҳ ончиро мекунад, ки мехоҳад (, зеро ин ҳама ихтилоф ва ҷангҳо аз қазову қадари илоҳист ва ӯ бо ҳикмату донишманд аст).
2:253
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لَا بَيْعٌ فِيهِ وَلَا خُلَّةٌ وَلَا شَفَاعَةٌ ۗ وَالْكَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Эй касоне ки (ба Аллоҳ ва Пайғамбари ӯ) имон овардед, аз ончӣ шуморо рӯзӣ додаем (, аз молу ҷоҳу дониш дар роҳи хушнудии Аллоҳ ва дар корҳои накӯ чун закот ва садақа) харҷ кунед, пеш аз он ки рӯзе* биояд, ки дар он рӯз хариду фурӯхт нест ва на дӯстӣ ва на шафоат аст (ва натавонед бо мол барои хештан фидя бидиҳед ва на дӯсте хоҳед ёфт, ки шуморо аз азоб раҳоӣ бахшад ва на шафоатгаре пайдо мекунед, ки шуморо назди Аллоҳ шафоат кунад, магар бо дастури Аллоҳи ҷаҳонофарин). Ва кофирон (ба Аллоҳ ва пайғамбари ӯ) ҳамон ситамгоронанд (, ки фармони Аллоҳро дар ғайри ҷойгоҳи он гузоштаанд ва закот ва ҳуқуқи воҷибшудаи Аллоҳ ва бандагонро манъ мекунанд, ҳол он ки Аллоҳ эшонро офарида ва рӯзӣ ва неъматҳои фаровон дода аст, пас ба ҷои он ки дар тоати ӯ кӯшанд, ба сӯи куфру ширк ва маъсияту бадкориҳо мешитобанд).
2:254
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

Аллоҳ (якто) аст, ки ҷуз ӯ маъбуде шоистаи парастиш нест. Ҳамеша зиндаи барподоранда (-и ҷаҳону офаридагон ва нигаҳдоранда ва корсози эшон) аст (, ки ҳаргиз намемирад ва дар тадбири корҳои офаридагон ва риояту ҳифзи онҳо пойдор аст). Ӯро ҳеҷ ғанаве ва хобе нагирад (ва ӯро нашояд, ки биғанавад ва ё бихобад ва ӯ аз сифатҳои нақс пок аст ва ҳаргиз аз тадбири офаридагонаш ғафлат накунад). Ҳар чӣ дар осмонҳо ва ҳарчӣ дар замин аст ӯрост (зеро ҳама офаридагон ва бандагон милк ва зердасти ӯянд). Кист он кас, ки (дар дунё ва охират) наздики ӯ (барои касе) шафоат кунад, магар ки ба дастури ӯ (, яъне ҳеҷ касе бе дастури ӯ ба шафоаткунӣ ҷасорат намекунад). Ончиро, ки (аз ҳозир ва оянда дар ҷаҳон) пеши дасти эшон аст ва ончиро, ки паси пушти эшон аст (яъне гузаштаи офаридагонро) медонад. Ва аз дониш (ва маълумот)-и ӯ чизеро фаро намегиранд, магар ончиро ки ӯ хоста аст (ва эшонро ба забони пайғамбаронашон омӯзонда аст). (Аз фарохӣ ва бузургӣ,) курсии ӯ осмонҳо ва заминро дарбар гирифта аст[[Ҳафт осмон ва ҳафт замин дар назди курсии ӯ монанди ҳалқае бошад, ки дар дашти беканоре афканда шуда аст. Ва курсӣ қадамгоҳ буда аз Тахт (арш) хурдтар аст ва курсӣ низ дар назди тахт, монанди ҳалқаи оҳанинест, ки дар пушти дашти нопайдоканоре андохта шуда аст ва андозаи тахтро касе ҷуз Аллоҳи офаридгор надонад.]]. Ва нигаҳбонии ин ҳар ду барояш гаронӣ намекунад. Ва ӯ бартари бузург аст[[Ояти Курсӣ бузургтарин ояти китоби Аллоҳ аст ва дар он номи бузурги Аллоҳ (исми аъзам) аст, чунонкӣ дар ҳадис омада аст: Номи бузурги Аллоҳ ки ҳар кӣ бо он дуо кунад, дуояш мустаҷоб гардад: Дар сураи Бақара; 255: (اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ) ва дар Оли Имрон; 2: (اللّهُ لا إِلَـهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ) ва дар Тоҳо; 111: (وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ). ("Ас-силсилату-с-саҳиҳа"; 746, ҳадиси саҳеҳ аст.) Ҳар кӣ ояти Курсиро пас аз намозҳои фариза бихонад, ӯро аз даромадани биҳишт чизе, ҷуз маргаш бознадорад. (Ривояти Нисоӣ) Ва ҳар кӣ ояти Курсиро дар бистари хобаш бихонад, то субҳдам ӯро нигаҳбоне аз ҷониби Парвардигораш, яъне фариштае посбонӣ мекунад.]].
2:255
لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ ۖ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىٰ لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

[Ин оят дар бораи Ансор фуруд омада аст, ки мехостанд фарзандонашонро, ки ба дини ҷуҳудӣ ва масеҳӣ даромада буданд, ба даромадани дини Ислом маҷбур кунанд[[Нигаред, Табарӣ; 24/3.]] :] (Касеро) дар (даромадани) дин (-и Ислом) ҳеҷ иҷборе нест, ба дурустӣ, роҳи рост (-и имону Ислом ва ҳақ) аз роҳи каҷ (-и куфру ширку ботил бо фуруд овардани китобҳо ва фиристодани фиристодагон) ошкор гашта аст (ҳаққи оқил ин аст, ки пас аз ошкор шудани нишонаҳо бар ин ки ба Аллоҳ имон овардан ва фармонбарии ӯ роҳи рост аст ва куфр овардан ба ӯ роҳи каҷ аст ба даромадани дини Ислом маҷбур карда нашавад, бояд ки худ онро бе тараддуд бипазирад. Яъне касеро ба даромадани дини Ислом маҷбур нашояд кард, зеро ҳама бурҳон ва далилҳои он равшан гаштаанд ва Ислом ба иҷбор кардани касе ниёз надорад, ки ба Ислом пазируфтан иҷбор карда шавад, балки ҳар киро Аллоҳ синаашро барои Ислом боз кушуда аст ва хирадаш дода аст ва ҳидояташ карда аст, ба он медарояд ва ҳар кӣ Аллоҳ чашмонашро кӯр ва гӯшҳояшро кар намуда ва бар дилаш мӯҳр ниҳода аст, ӯро ба зӯрӣ даромадан ба дини Ислом судаш нахоҳад кард). Пас ҳар кӣ ба Тоғут (-и саркаш) куфр варзад (ва аз анбоз ва ҳамто ва бутҳо ва ончӣ, ки шайтон ба сӯи он мехонад дур шавад) ва ба (ягонагии) Аллоҳ имон оварад (ва ӯро якто бипарастад), пас ба дурустӣ ба гиреҳи устуворе[[Гиреҳи устувор "ло илоҳа иллаллоҳу муҳаммадун-расулуллоҳ", яктопарастӣ, яъне Ислом ва имон аст.]] чанг зада аст, ки он гусастанӣ нест. Ва Аллоҳ (ба гуфтор ва кирдори бандагонаш) шунавои доно аст.
2:256
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ ۖ وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ ۗ أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Аллоҳ ёри касонест, ки имон оварданд, эшонро (бо раҳнамуниаш) аз торикиҳо (-и шакку нодонӣ ва куфру ширк ва маъсияту бадкорву гумроҳӣ) ба сӯи равшанӣ[[Аллоҳи кирдугор нурро дар шакли танҳо ёд кард ва торикиҳоро ҷамъ зикр намуд, зеро ки ҳақ худ якест ва куфр ҷинсҳои зиёд дорад, ки ҳамааш саросар ботил аст.]] (-и яқину дониш ва имону Ислом ва фармонбардорию накӯкорӣ ва раҳнамунӣ) берун меоварад (, то вопасин сарманзили онҳо биҳишт гардад) ва касоне ки куфр оварданд, ёрони эшон (шайтонҳои) саркашонанд[[Ҳар касе ки инсонро саркаш мегардонад ва аз марзҳои Аллоҳ мегузарад, монанди ҷодугар ва фолбин ва коҳинон ва ё ҳар чизе ки ғайр аз Аллоҳ парастида шавад, чун бутҳо ва қабрҳо ва мурдагон ва мазорҳо ва ё сарвари куфр ва нофармонӣ "тоғут" номида мешавад, монанди Шайтон.]], ки (парастиши дигаронро ғайр аз Аллоҳ дар назари эшон меороянд ва эшонро мефиребанд ва) эшонро аз равшанӣ (-и яқину Ислом ва имону раҳнамунӣ) ба сӯи торикиҳо (-и шакку куфру ширку гумроҳӣ) берун меоваранд (, то оқибат ба дӯзахашон дароранд). Эшон бошандагони дӯзаханд, ки дар онҷо ҷовидонаанд.
2:257
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْرَاهِيمَ فِي رَبِّهِ أَنْ آتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّيَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا أُحْيِي وَأُمِيتُ ۖ قَالَ إِبْرَاهِيمُ فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

(Эй Муҳаммад!) Оё ба сӯи касе[[Гӯянд, ки ҳангоме Иброҳим дар Бобул мезист, Намрӯз чуноне ки гуфта шуд, шоҳи Бобул буд ва худро парвардигор хонда, хӯриши мардумро фақат аз назди худ медод ва бо ин кор хештанро парвардигор меномид. Иброҳим низ монанди дигарон барои озуқа назди ӯ рафт. Намруз бо ӯ мунозара кард ва ба ӯ озуқа надод ва ҳангоми баргаштан хурҷинҳояшро бо реги сурх пур кард, то ки хонаводаашро яку якбора бо ин нокомӣ дилшикаста насозад ва ба хона расиду бихобид ва чун занаш хурҷинҳоро кушод, онро бо орди баландсифат моломол ёфт. Аллоҳ ба сабаби саркашиҳояш Намрӯзро бо магасҳо ба марг расонид. Чун даре аз дарвозаҳои магасҳоро бикушод, то гӯшту пуст ва сипоҳиёни Намрузро бихӯрданд, ки аз эшон ҷуз устухон чизе боқӣ намонд ва аммо Намрӯзро магасе дар димоғаш даромада буд, ки аз сахтии дард бар сараш мекӯбиданд, то ин ки бимурд.]] надидӣ, ки дар бораи (ҳастии) Парвардигораш бо Иброҳим мунозара мекард (, ки ғайр аз ӯ парвардигоре нест) ки ӯро Аллоҳ подшоҳӣ (ва сарварӣ) дода буд (ва ӯ Намрӯз писари Канъони бобулист, ки муддати дарозе подшоҳи Бобул буд ва ӯ нахустин касе аст, ки даъвои парвардигорӣ карда аст ва караму иҳсони парвардигорашро бо куфру туғён табдил намуда). (Аз Иброҳим пурсид, ки парвардигорат кист, ки ту моро ба сӯи ӯ мехонӣ ва далели ту бар вуҷуди ӯ чист?) Чун Иброҳим гуфт, ки Парвардигори ман он аст, ки (маргу зиндагиро дар ҷисмҳо меофаринад ва андоза мекунад ва) зинда мегардонад ва мемиронад. (Намрӯз) Гуфт: "Ман (бо афв кардан) зинда мегардонам ва (бо қатл) мемиронам (ва ду мардро назди худ хонд ва онҳоро ба қатл ҳукм кард ва якеро бикушт ва дигареро раҳо кард ва гуфт, ки якеро миронидам ва дигареро зинда кардам). (Чун Иброҳим ӯро сахт аҳмақ ва бехирад ёфт далеле аз он равшантар овард:) Иброҳим гуфт: (Агар даъвои парвардигорӣ мекунӣ, ки монанди парвардигори ҷаҳониён зинда мекунӣ ва мемиронӣ, бад-он ки Аллоҳи тавонои ман офтобу моҳтоб ва ахтарону ҳаракатҳои онҳоро мусаххар карда аст,) пас ҳароина, Аллоҳ офтобро аз ховар меорад, пас ту онро аз бохтар биёвар, пас он кас ки куфр оварда буд (аз посух оҷизу ҳайрон монд ва) забонбаста гашт (-у мағлуб шуд). Ва Аллоҳ гурӯҳи ситамгоронро (ҳангоми мунозара дар овардани ҳуҷҷат ва далелҳо) роҳ наменамояд (ва муваффақ намегардонад).
2:258
أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَىٰ قَرْيَةٍ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّىٰ يُحْيِي هَٰذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۖ فَأَمَاتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ ۖ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۖ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ ۖ قَالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ إِلَىٰ طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۖ وَانْظُرْ إِلَىٰ حِمَارِكَ وَلِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ ۖ وَانْظُرْ إِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا ۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Ё монанди касе ки бар деҳае (бар Байтулмақдис) гузар кард (, яъне Узайр ки савори хар аз Байтулмақдис гузар кард ва ҳамроҳаш ангур ва анҷир ва ҷоми шарбате дошт) ва он деҳа (пас аз вайрон гаштан ва кушта шудани бошандагони он ба дасти Бухтанаср) бар сақфҳои худ афтода буд, (Узайр аз шиддати вайронии деҳа бо тааҷҷуб) гуфт: "Аллоҳ ин деҳаро пас аз (вайронӣ ва) маргаш чӣ гуна зинда мегардонад? Пас, Аллоҳ ӯро сад сол бимиронид (ва баъд аз чандин соли миронидани Узайр, бошандагони деҳа ба он баргаштанд ва онро аз нав сохтанд), сипас барангехташ (, то ба ӯ камоли қудрат ва чигунагии зинда карданро бинамояд). (Аллоҳ ба воситаи фаришта ба ӯ) гуфт: чанд диранг кардӣ? Гуфт: "Як рӯз, ё порае аз як рӯз диранг кардам». (Зеро ӯ дар аввали рӯз хобида буд, пас ҷонаш гирифта шуд ва пас аз сад сол ҳангоми офтобнишин зиндааш кард ва Узайр пиндошт, ки ин ҳамон рӯзест, ки хобида. Аллоҳ ба воситаи фаришта бад-ӯ) гуфт: "Балки, сад сол диранг кардӣ, пас ба сӯи хӯришат (ба сӯи ангуру анҷир) ва ошомиданият (ба шарбатат) бингар, ки (бо қудрати илоҳӣ аз гузашти солҳо) тағйир напазируфта (ва вайрон нашуда) аст ва ба сӯи харат бингар, (ки чӣ гуна устухонҳояш пароканда ва пӯсидаанд ва бибин, ки онро чӣ гуна зинда мекунем ва ин корро барои ин кардем,) то (достони) туро барои мардумон нишонае (бар тавоноии хеш) бигардонем (, то бошад, ки биандешанд ва имон оваранд ва маро ба яктогӣ бипарастанд ва дар бозофариниши пас аз марг шак накунанд). Ва ба сӯи устухонҳо (-и пӯсидаи хар) бингар, ки чӣ гуна онро дарҳам мепайвандем ва сипас бар он гӯшт(ва асабу рагҳову пӯст)-ро мепӯшонем (ва чӣ гуна ба он ҷон медамем). Пас чун (дар он ҷон дамида шуд ва бонг баровард, ин кор) барояш (баъд аз тамошо) равшан шуд, гуфт: медонам, ки ҳароина, Аллоҳ бар ҳама чиз тавоност.
2:259
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَىٰ ۖ قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۖ قَالَ بَلَىٰ وَلَٰكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي ۖ قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَىٰ كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا ۚ وَاعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

Ва (ёд кун,) онгоҳ ки Иброҳим гуфт: "Эй Парвардигори ман, маро бинмой, ки мурдагонро чӣ гуна зинда мекунӣ (, то бо дидани он дониш ва яқини ман бештар шавад ва аз донистани яқин ба дидани яқин бирасам). (Аллоҳ ба Иброҳим) гуфт: "Оё (ба тавоноии ман дар боззиндагардонии мурдагон) бовар надорӣ? (Аллоҳ аз Иброҳим инро пурсид, бо ин ки ӯ имонашро медонад, барои он пурсидаш, ки шунавандагон ғаразашро бидонанд. Иброҳим) гуфт: "Оре, (бовар дорам, ки ту бар ҳама чиз тавоноӣ ва ту мурдагонро зинда мегардонӣ,) валекин (ин корро аз ту барои он дархост кардам,) то (ба тамошои он) дилам ором гирад (ва яқинам биафзояд)». (Аллоҳ ба ӯ) гуфт: "Пас чаҳор парандаро [[Иброҳим чаҳор парандаро (аз рӯи баъзе гуфтаҳо кабӯтар, товус ва зоғу хурӯсро) бигирифт ва онҳоро пора-пора кард ва гӯшту хуну пари онҳоро бо ҳам даромехт ва дар ҳар кӯҳе порае аз онҳоро бигзошт ва сарҳояшонро дар дасти худ нигаҳ дошт. Чун эшонро ба сӯи худ хонд, онгоҳ ҳар паре ба сӯи пари худ парид ва ҳар гӯште ба сӯи бадани худ шитофт ва ҳар хуне ба хуни худ ҳамроҳ гашт ва ҳар узве, сӯи ҷисми худ пайваст, то ин ки чуноне ки буданд, шакли пешинаи худро гирифтанд ва ҳар яке шитобон пеши Иброҳим сӯи сари худ омад ва сари ҳар парандае бо тавони Аллоҳи кирдгор ба ҷисмаш пайванд гашт ва парвоз кард.]] бигир (ва бибандашон ва онҳоро бикаш ва пару болашонро бикан) ва ҳамаро наздики худ пора-пора кун (ва гӯшту хун ва пару болашонро ба ҳам даромез), сипас ҳар пораеро аз эшон (, яъне чаҳоряки эшонро) бар (сари) ҳар кӯҳе бигзор (ва сари парандагонро бо худ нигаҳ дор), сипас эшонро (ба сӯи хеш) бихон, то албатта, шитобон пеши ту биёянд. Ва бидон, ки Аллоҳ забардасти донишманд аст.
2:260

Тарҷума: Фирдавсии Нуралиён (дар ҳоли тарҷума ва таҳрир)