Мусҳаф, саҳифа 30

1. وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ ۚ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقَاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَاتِلُوكُمْ فِيهِ ۖ فَإِنْ قَاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ ۗ كَذَٰلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ

   Ва эшонро (, яъне мушриконро ҳар гоҳе ва) ҳар куҷое ки биёбед бикушедашон ва эшонро (аз зодгоҳашон Макка) берун кунед, ҳамчуноне ки шуморо (аз зодгоҳатон) берун карданд (ва аз зодбум шуморо овора сохтанд). Ошӯб (-и ширки кофирон ва озмоиши муъминон дар динашон ва таъзибашон барои баргардондани эшон ба сӯи ширк) аз куштан (-и муъминон) сахттар (ва бузургтар) аст. Ва наздики масҷиди Ҳаром (-Макка) бо эшон корзор макунед, то ин ки (нахуст эшон оғоз кунанд ва) бо шумо биҷанганд (, зеро оғозкунанда ситамгортар аст). Пас агар (дар Макка) бо шумо ҷангиданд (ва ҷангро онҳо сар карданд ва ҳурмати Маккаро шикастанд) эшонро бикушед! Подоши кофирон ҳамчунин аст (, ки кушта шаванд ва аз зодгоҳашон берун карда шаванд).

   2:191

2. فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

   Пас агар (аз ҷанги шумо) бозмонданд (ва аз куфру ширку даст кашиданд ва дар дини Ислом даромаданд) онгаҳ ҳройина Аллоҳ омурзандаи меҳрубон аст (ва ҳар чиро, ки пеш аз исломашон кардаанд маҳв месозад).

   2:192

3. وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ ۖ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ

   Ва бо эшон корзор кунед то ин ки ошӯб (-и ширк) нобуд гардад (ва шавкати эшон бишканад ва баъд аз он кофирон натавонанд, муъминонро дигарбора азоб диҳанд) ва дин (-у парастиши) покиза барои Аллоҳ бошад (, то ки ӯро ба ягонагӣ бипарастанд ва дини Ислом дар ҷаҳон пирӯз ва забардасту фармонраво гардад, зеро ҳадафи корзор бо кофирон рехтани хуни эшон нест, балки мақсуд барафроштани якторпарастӣ ва ойини поки Ислом ва густурдани шариати он аст). Пас агар (аз куфру ширк ва ҷанг бо шумо) бозмонанд (, пас шумо аз разму куштори эшон даст бардоред), онгаҳ душмание (ва уқубуте) нест, магар бар ситамгорон (, ки аз куфру ширку ҷанги шумо бознаистодаанд).

   2:193

4. الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ ۚ فَمَنِ اعْتَدَىٰ عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَىٰ عَلَيْكُمْ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

   (Агар дар моҳи Ҳаром бо шумо ҷанг кунанд, барои шумо интиҳоки) моҳи ҳаром ба ивази моҳи ҳаром (раво) аст (, яъне агар дар моҳҳои ҳаром - Зулқаъда, Зул-ҳиҷҷа, Муҳаррам ё Раҷаб кофирону мушрикон бо шумо ҷанг кунанд, дар моҳи ҳаром бо эшон корзор кунед). Ва бузургиҳо монанди якдигар қисос мешаванд (ва агар душманони шумо дар моҳи ҳаром ва дар кишвари ҳаром ва дар иҳром бо шумо ҷангро оғоз кунанд, ҳурумотеро, ки бояд нигоҳ дошта шаванд бишикананд, бо андозаи интиҳоки онҳо қисос гирифта шавад). Пас ҳар кӣ (дар Ҳарам ва ё дар иҳром ва ё дар моҳҳои ҳаром бо ҷанг бар шумо) эътидо кунад, онгоҳ бар ӯ эътидо кунед, монанди он ки ӯ бар шумо эътидо (ва дастдарозӣ) карда аст ва аз Аллоҳ битарсед ва бидонед, ки ҳароина, Аллоҳ (бо ёрӣ ва мадади хеш) ҳамроҳи парҳезгорон аст.

   2:194

5. وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَأَحْسِنُوا ۛ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ

   Ва (дороиятонро) дар роҳи (фармонбарии) Аллоҳ (дар ҷиҳод ва баҳри бечорагону наздикон) харҷ кунед ва (хештанро ба сабаби тарк намудани размоварӣ ва харҷ накардани дороӣ дар роҳи Аллоҳ ба машғул гаштан ба фарзандону дороӣ) бо дастҳои худ ба ҳалокат маяфканед (, зеро чун душманон бибинанд, ки мусалмонон аз размоварии кофирон бознишастаанд, бо эшон биҷанганд ва пирӯз гарданд ва ҳалокашон созанд[[Нигаред, «Саҳиҳ»-и Бухорӣ; 4516, «Саҳиҳу ва заъифу сунани-т-Тирмизӣ»; 6/472 зери рақами 2972 ва «Саҳиҳу ва заъифу сунани Абедовуд»; 6/12, 2512, ҳадиси саҳеҳ аст.]]). Ва (дар тамоми кирдори худ) накӯкорӣ[[Ба накӯкорӣ тамоми корҳои накӯ дохил мешаванд: Нахуст аз ҳама дар парастиши Аллоҳ некӯӣ кардан ва ӯро ҳамчунон парастидан, ки гӯё ӯро мебинад ва харҷи дороӣ дар роҳи Аллоҳ ва амр ба маъруф ва наҳй аз мункар кардан, омӯхтани дониши судманде, дастгирӣ намудани мардумон, ниёзҳои эшонро баровардан ва душвориҳояшонро осон намудан, беморибинӣ рафтан ва дар ҷаноза ҳозир шудан ва ғайра...]] кунед, ҳароина, Аллоҳ накӯкоронро дӯст медорад (ва музди накӯяшон медиҳад).

   2:195

6. وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ ۚ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ ۖ وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّىٰ يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ ۚ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ ۚ فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ ۚ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗ ذَٰلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

   [Ин оят дар соли шашуми ҳиҷрат, яъне дар соли Ҳудайбия фуруд омада аст, дар он ҳангом ки мушрикон нагузоштанд, ки Пайғамбару ёронаш ба Байтулҳаром бирасанд.] Ва ҳаҷҷу умраро (бо аркону шуруташон чунончи бояд,) барои (хушнудии) Аллоҳ ба поён расонед[[Нигаред, «Маҷмаъул-баҳрайн»-и Табаронӣ; 141/2 ва Табарӣ; 3202.]]! Пас, агар (аз расидан ба Байтулҳаром ба сабаби раҳгумӣ ё беморӣ ва ё хатари душманон) боздошта шавед, онгоҳ бар шумо ҳарчи аз қурбонӣ (, чун шутур ва ё гов ё гӯсфанд) осон бошад, лозим аст. Ва (барои иҳлол аз иҳроми ҳаҷ) сарҳои худро матарошед, то ин ки қурбонӣ ба ҷояш бирасад (ва кушта шавад ва ба бечорагон тақсим карда шавад, то аз он суд баранд, сипас сар битарошед ва иҳром бозкушоед)! [Ин оят дар хусуси Каъб писари Уҷра (Аллоҳ аз ӯ хушнуд бод) фуруд омада аст[[Нигаред, «Саҳиҳ»-и Бухорӣ; 4517.]]:] Пас ҳар кӣ аз шумо бемор бошад ва ё дар сари ӯ газанде (, монанди сардард ё шабушк) бошад, (, сарашро битарошад ва) бар ӯ ба ивази он (се рӯз) рӯза доштан ё (ба шаш бечора) садақа додан ё қурбонӣ (-и гӯсфанде) лозим астПас чун (аз тарси душманон ва ё аз беморӣ) эмин гаштед, онгаҳ ҳар кӣ то (вақти) ҳаҷ ба (адои) умра бархӯрдор шавад (ва пеш аз ҳаҷ аз адои умра фориғ гардад), пас бар вай (баҳри сипоси Аллоҳ) ҳар чи аз қурбонӣ (аз гӯсфанду буз ва ё гов ва ё шутур) осон бошад[[Ҷонваре, ки дар иҳсор кушта мешавад, бояд монанди қурбонӣ тандуруст бошад, на кӯр бошад, на ланг ва на бемор ва на лоғар. Дар қурбонии як шутур ва ё як гов метавонанд даҳ нафар иштирок кунанд.]] лозим аст. Пас ҳар кӣ (ба сабаби гум кардани қурбонӣ ва ё нархи он қурбоние) наёфт, онгаҳ бар ӯ рӯзадории се рӯз дар ҳаҷ ва ҳафт рӯз чун (ба зодгоҳатон) бозгардед, лозим аст. Ин даҳ рӯзи пурра аст (, ки ба ҷои куштани қурбонӣ ва баробари савоби он аст). Ҳамин ҳукм (, яъне ҳукми вуҷуби қурбонӣ ва рӯза доштан дар таматтӯъ) баҳри касест, ки хонадони ӯ бошандаи Масҷиди Ҳаром (Макка) набошанд (, аммо барои бошандагони ҳарам таматтӯъ ва қурбоние нест). Ва аз (нофармонии) Аллоҳ битарсед ва бидонед, ки Аллоҳ сахт иқобкунанда аст.

   2:196

Тарҷума: Фирдавсии Нуралиён (дар ҳоли тарҷума ва таҳрир)